Geologie

Het zuiden van Limburg geniet bekendheid vanwege het voorkomen aan de oppervlakte van krijtlagen, afgezet in een ondiepe tropische zee tijdens het geologische tijdvak van het Krijt. De eertijds vlakke krijtlagen worden diep doorsneden door de Maas en de beekdalen van onder andere de Geul en de Gulp waardoor het zuiden van de provincie een heuvelachtig uiterlijk heeft gekregen. Ook typisch voor Zuid-Limburg is de leemsoort löss die tijdens de IJstijd door de wind hier werd afgezet.

Landschap

Uit de tijd van de mijnbouw stamt nog de onderverdeling in een Oostelijke Mijnstreek en een Westelijke Mijnstreek. Het Limburgs Heuvelland in het zuidoosten wordt vaak als Mergelland bestempeld. Toeristisch is de streek Zuid-Limburg een begrip. De bekendste onderdelen van het Mergelland zijn het Plateau van Margraten dat aan de noordzijde wordt begrensd door het dal van de Geul, en aan de westzijde door de Maasvallei met aan de overzijde de Sint Pietersberg, aan de oostzijde door het dal van de Gulp met het dorp Gulpen en met even verder de hoogten rond de Vaalserberg en zuidelijk door de Voerstreek. Het gebied tussen Vaals en Gulpen werd in 2005 door de Stichting Natuur en Milieu gekozen als mooiste landschap van Nederland en bekroond met 5 sterren.

Bezienswaardigheden

Vaals en het heuvelland
In de gemeente Vaals ligt het welbekende Drielandenpunt. Op dit geografische punt, enkele tientallen meters van het hoogste punt van Nederland, komen drie landen (te weten Nederland, België en Duitsland) bijeen. Over de vraag hoe lang de Vaalserberg is, bestaat momenteel geen eensgezindheid. Sommigen vinden dat de meting moet beginnen bij de eerste stijging, anderen doen dat pas bij de echt steile opgang. Afhankelijk daarvan is hij ofwel 1800 meter ofwel 2250 meter lang. De helling is gemiddeld zo'n 5% met een steilste stuk van 9% over 150 meter. Aan Belgische zijde is er een afdaling richting Gemmenich met mooie haarspeldbochten. In de afdaling kan men de spoorlijn tussen Luik en Aken zien liggen die via een tunnel door de Vaalserberg gaat. Deze tunnel is in de eerste wereldoorlog gegraven door Russische krijgsgevangenen.

De katholieke St. Pauluskerk is een kruisbasiliek uit 1892-1893, ontworpen door architect Johannes Kayser in diens unieke neogotische stijl. Deze kerk ligt op ca. 208,53 meter en is daarmee de hoogstgelegen katholieke kerk van Nederland.
De Nederlands Hervormde kerk (van de Protestantse Kerkgemeenschap Gulpen-Vaals). De toren is gebouwd met blokken kalk- en zandsteen (mergel). Deze kerk is op een achthoekige verhoging gebouwd en ligt op ca. 215,17 meter boven NAP en is daarmee dus de enige echte hoogstgelegen kerk van Nederland !!

Het Von Clermonthuis uit 1761, was de lakenfabriek met woonhuis van Johann Arnold von Clermont. Het is na restauraties en verbouwingen sinds 1979 in gebruik als gemeentehuis van Vaals. In 2005 heeft een nieuwe verbouwing plaatsgevonden waardoor de hoofdingang en entree via de prachtige binnenplaats te bereiken is.

De Koperhof (17e eeuw). Dit is de voormalige Lutherse kerk welke stamt uit 1736, die tegenwoordig in gebruik is als museum (de Kopermolen) en voor tentoonstellingen en uitvoeringen dient.

Obelisk in een vijver aan de Beemderlaan. Johan Arnold von Clermont gaf hiermee in 1790 het eindpunt van zijn uitgestrekte eigendom aan.

Het gebouwencomplex van hoeve St. Adalbert (in dialect Sankt Tolbert) (1041 n.C). Aan deze hoeve heeft Heemkundekring Sankt Tolbert Vaals zijn naam ontleend.

Kasteel Vaalsbroek (Valsbroch) is een kasteel met bijbehorend park en mausoleum van de familie Von Clermont. De oudste vermelding stamt uit 1420. De watermolen naast het kasteel dateert van 1765. Vaalsbroek maakt vandaag de dag deel uit van het Amerikaanse keten Dolce. In het kasteel worden tegenwoordig congressen, bruiloften, recepties, meetings, bedrijfsfeesten e.d. georganiseerd.

Kasteel Bloemendal, voormalig buitenverblijf (Schloss Blumenthal) van Von Clermont. In 1846 werd dit gebouw geschonken door de toenmalig eigenaar, de Akense Stadrath Johann Van Lommessen, aan de religieuze Orde van Dames du Sacre Coeur. Daarmee werd Bloemendal een kostschool, waar onder andere ook Rose Fitzgerald Kennedy, de moeder van de latere President van de Verenigde Staten John F. Kennedy, op school heeft gezeten. In de Tweede Wereldoorlog diende het gebouw als veldhospitaal en vanaf
1947 tot 1976 als internaat onder de naam Klooster Bloemendal. Vandaag de dag is het gebouw gerestaureerd en doet dienst als hotel.

Voor vakantiegangers is de ANWB-Mergellandroute een geliefde route door het Limburgse heuvelland met een lengte van 110 kilometer per auto en motor of circa 125 kilometer per fiets.

Maastricht: (Maastrichts : Mestreech)
is een stad in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg. Zij is de hoofdstad van deze provincie en telt iets minder dan 120.000 inwoners. Maastricht is gelegen aan weerszijden van de rivier de Maas.
De stad heeft een lange geschiedenis, die teruggaat tot eeuwen voor de Romeinse tijd, oftewel het begin van de huidige jaartelling. Dit weerspiegelt zich in het historische stadscentrum, waarvan verschillende Romaanse en andere stijlkerken met daaraan gelegen pleinen deel uitmaken. Het bekendste van die pleinen is wel het Vrijthof, gelegen nabij de Servaaskerk, die vernoemd is naar de Heilige Servatius, de patroonheilige van het vanouds katholieke Maastricht. Tegenwoordig heeft Maastricht vooral het imago van een bourgondische stad, waar het goed winkelen en recreëren is. Er komen dan ook veel toeristen. Dankzij de aanwezigheid van een universiteit en een hogeschool (inclusief conservatorium, toneelschool en kunstacademie) is het echter ook een studentenstad.

Valkenburg
is een gemeente in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg. Zij telde per 1 juli 2006 17.180 inwoners (bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 3690 hectare.
Valkenburg aan de Geul is bij de gemeentelijke herindeling per 1 januari tot stand gekomen. Op die datum zijn de tot dan toe zelfstandige gemeenten Valkenburg-Houthem en Berg en Terblijt samengevoegd. Ook vond op die dag een aantal wijzigingen plaats der grenzen met de naburige gemeenten Wijlre, Hulsberg (beide ook opgeheven ) en Margraten.
De Gemeentegrot (een voormalige mergelgroeve), de ruïne van het kasteel van Valkenburg en de Cauberg zijn bekend tot over de gemeentegrenzen.